فرش کرمان - بانک اطلاعات عمومی

۱۳۹۷/۰۴/۱۳ فرش کرمان

			
		فرش کرمان



شهرت قالی كرمان بیش از هر چیز به دلیل درآمیزی رنگ و طرح است

 

قالی كرمان از قدیم زیباترین و نفیس ترین قالی ایران و دنیا به شمار می رفته كه در سالهای اخیر تا حد زیادی از اهمیت آن كاسته شده است. كرمان پشم بسیار مرغوبی برای قالی بافی دارد. نوع آن شبیه پشم خراسان و از پشم كرمانشاه قدری سبكتر و ظریفتر است .

 

شهرت قالی كرمان بیش از هر چیز به دلیل درآمیزی رنگ و طرح است . در تمایز و تشخیص قالی دو عامل طرح و رنگ بسیارمهم است. طرح و رنگ قالی كرمان یكی از نفیس ترین، زیباترین و خوش سبك ترین بافته های جهان به شمار می آید. از معروف ترین كارگاه ها ، کارگاه راین و كارگاه خنامان است اغلب فرش های کرمان از نوع خاص سه پود می باشد.

 

صنایع دستی استان کرمان, نفیس ترین قالی ایران

قالی كرمان از قدیم زیباترین و نفیس ترین قالی ایران و دنیا به شمار می رفته

 

به عبارتی بین رجهای بافت، 3 پود دیده می شود که اولی و سومی ضخیم و دومی نازک است. البته قالیهای دو پود اول ضخیم و پود دوم نازک نیز به طور پراکنده دیده می شوند. در محدوده جغرافیایی کرمان هر دو نوع گره قالی ایران کاربرد دارد در منطقه شهری باف کرمان، گره مورد استفاده گره فارسی است که در بافت قالیهای ظریف بکار می رود و در مناطق روستایی باف، هم گره فارسی و هم گره ترکی رایج است از طرفی دیگر گره های جفتی و در دهه های اخیر بی گره بافی (کمانش) هم در کرمان رایج شده است.

 

صنایع دستی استان کرمان, نفیس ترین قالی ایران

 طرح و رنگ قالی كرمان از نفیس ترین، زیباترین و خوش سبك ترین بافته های جهان به شمار می آید

 

این نوع بافت های تقلبی در فرش های جدید بافت کرمان و بی سلیقه گی برخی از بافندگانی که فرش های کم دوام با حاشیه ای کج و کوله و موج دار و شیرازه های زشت به بازار می فرستند باعث عقب افتادگی فرش خوش سابقه کرمان در بازارهای بین المللی شده است. مواد اولیه مصرفی در فرشهای کرمان چون بیشتر مناطق فرشبافی است و استفاده از پشم برای پرز و نخ پنبه ای برای تار و پود فرش رایج می باشد برای پرزها از پشم محلی استفاده می کنند که با دوام و دارای حالت ابریشمی بوده است ولی از آنجائی که تقاضا رو به افزایش رفته، آنها به پشم هایی که از خراسان و یا کرمانشاه وارد می شده و یا به پشم های خشک تر تبریز توسل جسته اند.

 

در حال حاضر، در کرمان از دارهای عمودی (ایستاده) استفاده می شود که البته این دارهای عمودی از نوع چرخان می باشد و تنها در مناطق عشایری این استان است که دارهای افقی (خوابیده) به کار می روند. رجشمار فرشها نیز متغییر و از 35 تا 80 رج می باشد. بطور کلی آنچه موجب شهرت طرحها و نقوش کرمان شده است، استفاده از موتیفهای بسیار ریز که بصورت گسترده در زمینه قالی پخش شده اند و یک طرح پرکار را بوجود آورده اند.

 

صنایع دستی استان کرمان, نفیس ترین قالی ایران

رنگهای به کار رفته در فرش های کرمان بسیار متنوع هستند 

 

نکته قابل ذکر دیگر این است که طراحان کرمانی از نقوش گل و برگ و درخت استفاده کرده و می کنند و بسیاری از صاحب نظران معتقدند که شرایط اقلیمی و محیط کویری کرمان سبب گردیده تا طراح کرمانی با به تصویر کشیدن گلها و گیاهها، کمبود آنان را در ذهن خود جبران سازد.

 

در مورد طرحهای رایج امروزی در کرمان نویسندگان کتابهای "مقدمه ای بر شناخت قالی ایران" و "فرشنامه ایران" معتقدند که این طرحها عبارتند از: طرحهای خوشه انگوری، سبزیکار چمنی، گلدانی و درختی، ستونی 33 پل، برگ چغندری، قاب قرآنی، بته جقه ای، لچک ترنج کف ساده و همچنین نقشه های گل فرنگ و گوبلن و یا نقشه های شکارگاه و افشان، بازوبندی، خشتی و ... آقای "تورج ژوله" نویسنده کتاب "پژوهشی درفرش ایران" طرحهای متداول کرمان را چنین تقسیم بندی می کند: - رنگرزی شهرت عمده فرشهای کرمان بخاطر رنگرزی آن می باشد، کرمان تنها مرکز قالیبافی در ایران است که در آن تقریباً به کلی مواد رنگ آمیزی بیگانه تحریم شده اند.

 

صنایع دستی استان کرمان, نفیس ترین قالی ایران

 اغلب فرش های کرمان از نوع خاص سه پود می باشد

 

رنگهای به کار رفته بسیار متنوع هستند اکثراً این رنگها که تا گذشته نزدیک در کارگاههای رنگرزی برای مصارف شالبافی و قالیبافی بکار می رفتند از سری رنگهای طبیعی بودند ولی در سالهای بعد از جنگ جهانی دوم مقداری رنگهای جوهری به کارگاههای رنگرزی آن راه یافت.

 

رنگهای گیاهی مورد استفاده عبارتند از: نیل (ترکیبی)، قرمز دانه، روناس، پوست گردو، پوست انار، برگ مو، بوریا و حنا. همانند بقیه نقاط ایران، در کرمان هم، زاج تنها ماده ثابت کننده ای است که در رنگرزی خامه قالی مورد استفاده قرار می گیرد. ابعاد آقای تورج ژوله در کتاب خود (پژوهشی در فرش ایران) چنین می آورد: ابعاد فرش کرمان چندان متنوع نیست و گرایش به بافت فرشهای کوچک مانند ذرع و نیم و دو ذرع کمتر است. اما ابعاد 3 2 و 5/35/2 و 43 متری و بزرگتر در میان قالیهای قدیم و جدید کرمان بسیار زیاد است.

 

صنایع دستی استان کرمان, نفیس ترین قالی ایران

 قالی کرمان 

 

بافت کناره نیز در کرمان چندان متداول نبوده است. در سالهای اخیر ابعادی همچون خرک (تقریباً 60120 سانتی متر) و همچنین پشتی و روکش صندلی و مبل نیز رواج زیادی یافته است. اما در کتاب "مقدمه ای بر شناخت قالی ایران"، "یساولی" نظری خلاف نظر آقای ژوله دارند ایشان معتقدند: قطع قالیهای کرمان بسیار متنوع است و از قالیچه های کوچک 9/06/0 متر تا قالیهای بزرگ 47 متر در تغییر است.

 

صنایع دستی استان کرمان, نفیس ترین قالی ایران

بافت فرشهای کوچک مانند ذرع و نیم و دو ذرع کمتر است

 

صنایع دستی استان کرمان, نفیس ترین قالی ایران

 

صنایع دستی استان کرمان, نفیس ترین قالی ایران

 

منبع:negahmedia.ir

فرش کرمان

مطالب دیگری که شاید به خواندن آنها علاقه‌مند باشید